Po dziesięcioleciach poszukiwań odnaleziono królewski miecz sprzed 700 lat

3 listopada 2022, 10:22

Siedem wieków po pogrzebie z grobu króla Dionizego I portugalscy archeolodzy wydobyli miecz władcy. Legendarny zabytek był poszukiwany przez niemal 70 lat. Przeleżał w jego grobie od 1325 roku i, jak mówią specjaliści, zachował się w bardzo dobrym stanie. To niezwykle ważne odkrycie, mówi archeolog Maria Antónia Amaral, kierująca projektem studiów nad Dom Dinisem. Miecze królewskie to rzadkość. Niewiele ich mamy w kontekście europejskim i portugalskim, a szczególnie takich, w jednoznacznym kontekście, dodaje uczona.



Wyjątkowy miecz z epoki brązu. Pierwsze wnioski i niespodzianki ze specjalistycznych badań

18 lutego 2026, 10:58

Przed niemal trzema laty w Nördlingen w Bawarii dokonano sensacyjnego znaleziska – archeolodzy odkryli świetnie zachowany miecz sprzed 3400 lat. Niedawno wyjątkowy zabytek trafił do Berlina, gdzie specjaliści z Centrum Helmholtza przeprowadzili jego badania za pomocą nowoczesnych nieniszczących metod. Trójwymiarowa tomografia komputerowa, dyfrakcja promieniowania rentgenowskiego i rentgenowska spektroskopia fluorescencyjna dały odpowiedź na pytanie, w jaki sposób powstał miecz, jak połączono rękojeść i ostrze oraz jak wykonano rzadkie i dobrze zachowane zdobienia.


Głowa z jaskini. Niezwykłe zabytki zdradzają tajemnice religijności Ilirów

26 maja 2026, 09:42

Na Półwyspie Pelješac archeolodzy dokonali odkrycia, które rzuca nowe światło na religijność Ilirów i ich fascynację grecką cywilizacją. W trakcie wykopalisk prowadzonych przez Muzeum Archeologiczne Muzeów Dubrownickich w jaskini Crno Jezero (Czarne Jezioro) odnaleziono terakotową pustą w środku głowę przedstawiającą grecką maskę teatralną. Ten wyjątkowy, niemal nienaruszony zabytek – z otworem na szczycie – datowany jest na IV lub III wiek p.n.e. i prawdopodobnie był niegdyś wieszany na ścianie jaskini podczas obrzędów.


Deszcz sprzed milionów lat ujawni tajemnicę gór

28 grudnia 2010, 13:18

Pozostałości izotopowe po prehistorycznych kroplach deszczów, które padały na zachodzie kontynentu północnoamerykańskiego w okresie od 65 do 28 mln lat temu, pozwolą naukowcom opisać przebieg powstawania Kordylierów. Góry te rozciągają się od Cieśniny Beringa na północy po Kanał Panamski od południa.


Szybka ewolucja starożytnego Egiptu

4 września 2013, 18:15

Starożytny Egipt jako państwo powstał się w ciągu zaledwie kilkaset lat. Wyewoluował znacznie szybciej niż dotychczas przypuszczano. Egipt pojawił się na światowsj scenie przed pięcioma tysiącami lat. Było to pierwsze państwo ze ściśle określonymi granicami, zorganizowanym kultem religijnym, scentralizowaną administracją i rozwiniętym rolnictwem


Mieszkańcy Indii są spokrewnieni z przedstawicielami cywilizacji sprzed 5000 lat

9 września 2019, 13:12

Teraz, po 5000 lat, po raz pierwszy przeaalizowano genom przedstawicieli tej cywilizacji. Cywilizacja doliny Indusu od dawna stanowi tajemnicę. To bardzo ekscytujące, że możemy się dowiedzieć czegoś o jej przeszłości i późniejszych dziejach, mówi genetyk Priya Moorjani z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, która nie była zaangażowana w najnowsze badania.


Kepler-78b ma trzy cechy podobne do Ziemi

31 października 2013, 12:15

Kepler-78b to pierwsza pozasłoneczna planeta, która ma podobną masę, skład i rozmiar do Ziemi. Dotychczas wiedzieliśmy o istnieniu planet, które dzieliły z Ziemią jedną z cech


Niezwykła podróż skały – z Ziemi na Księżyc i z powrotem

30 stycznia 2019, 05:59

Gdy astronauci z misji Apollo 14 zebrali w 1971 roku skały księżycowe i przywieźli je na Ziemię, nie widzieli, że prawdopodobnie zabrali ze Srebrnego Globu fragment, który w przeszłości z Ziemi trafił na Księżyc.


TESS odkrył swoją pierwszą planetę podobną do Ziemi

7 stycznia 2020, 12:48

Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) odkrył swoją pierwszą planetę wielkości Ziemi znajdującą się w ekosferze gwiazdy. Istnienie TOI 700 d została potwierdzona za pomocą Teleskopu Kosmicznego Spitzera.


W jądrze Ziemi mogą występować olbrzymie ilości helu

26 lutego 2025, 12:06

Hel jest, po wodorze, najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem we wszechświecie. Jest jednak najmniej aktywnym pierwiastkiem chemicznym, dlatego też niemal cały hel, który mógł kiedykolwiek istnieć na Ziemi uleciał w przestrzeń kosmiczną, gdyż nie utworzył związków z żadnym innym pierwiastkiem. Taki przynajmniej pogląd panował do tej pory, a teraz może się on zmienić. Naukowcy z Japonii i Tajwanu wykazali właśnie, że w warunkach wysokiego ciśnienia hel może wiązać się z żelazem, co może oznaczać, że olbrzymie ilości helu występują w jądrze Ziemi.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk